เรื่องน่ารู้ ประเพณี

เรื่องน่ารู้ ประเพณี "ลอยกระทง" ทั่วไทย

14 พฤศจิกายน 2561
เข้าสู่งานประเพณีลอยกระทง ที่คนไทยให้ความสำคัญ และมีการจัดงานอย่างต่อเนื่องทั่วทุกภูมิภาค เราตามมาเรียนรู้เรื่องราวเพิ่มเติมของ ประเพณีลอยกระทงของไทย เพื่อสืบสานวัฒนธรรมอย่างถูกต้องและสวยงามกันค่ะ


ประเพณีลอยกระทง ถือเป็นประเพณีที่ยึดคติความเชื่อกันมาแต่โบราณ โดยมีความเชื่อเกี่ยวกับการบูชา ขอขมาพระแม่คงคา และถือเป็นการสะเดาะเคราะห์นำสิ่งร้าย ๆ ให้พ้นภัยตนเอง โดยจะทำประเพณีนี้ในวันเพ็ญ เดือน 12 ของทุกปี (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เข้าสู่ช่วงฤดูหนาว อากาศเริ่มเย็นลง และน้ำในลำคลองขึ้นสูงเต็มตลิ่ง
ประเพณีลอยกระทงได้ถูกถ่ายทอดส่งต่อกันมารุ่นต่อรุ่นจนถึงปัจจุบัน ซึ่งในแต่ละภูมิภาคของประเทศไทยนั้น ก็มีประเพณีและพิธีการในวันสำคัญวันนี้ที่แตกต่างกันออกไป

ประเพณีลอยกระทงภาคเหนือ
เน้นการ ลอยโคม ขึ้นบนท้องฟ้า โดยใช้วัสดุที่ทำจากกระดาษบาง ๆ เช่นเดียวกับการทำว่าว แล้วทำการสุมควันข้างใต้ให้ลอยขึ้นไป โดยชาวเหนือเรียกประเพณีปล่อยโคมแบบนี้ว่า ยี่เป็ง มีความหมายถึงการทำบุญในวันเพ็ญเดือนสิบสองนั่นเอง โดยจังหวัดทางภาคเหนือตอนบนที่นิยมและมีชื่อเสียงในการจัดงานประเพณีนี้ อาทิ
จังหวัดเชียงใหม่ ปล่อยโคมยิ่งใหญ่ในประเพณียี่เป็ง
จังหวัดตาก กับประเพณีลอยกระทงสาย (กระทงขนาดเล็ก เรียงรายตามสายน้ำ)
จังหวัดสุโขทัย ประเพณีแห่โคมชักโคมแขวน เล่นพลุตะไล เป็นต้น


ประเพณีลอยกระทงภาคอีสาน
สำหรับในภาคอีสานนั้น ก็มีประเพณีการลอยกระทงตามสายน้ำ และปล่อยโคมคล้ายคลึงกับภาคเหนือ โดยในสมัยก่อนจะเรียกประเพณีลอยกระทงว่า สิบสองเพ็ง
จังหวัดสกลนคร นิยมลอยกระทงที่ทำจาก “กาบกล้วย” ผู้คนมักจะเรียกว่าเทศกาลลอยประทีป
จังหวัดนครพนม ในวันลอยกระทง จะนิยมตกแต่งไฟประดับเรือในรูปร่างต่าง ๆ อย่างสวยงามวิจิตร ซึ่งเรียกว่า “ประเพณีไหลเรือไฟ”
จังหวัดร้อยเอ็ดทำการลอยกระทงในชื่อประเพณี “สมมาน้ำคืนเพ็ง เส็งประทีป” เพื่อขอขมาพระแม่คงคา


ประเพณีลอยกระทงภาคกลาง
สำหรับภาคกลาง มีการจัดงานลอยกระทงที่ยิ่งใหญ่ แต่จะเน้นที่การลอยกระทงในแม่น้ำลำคลอง ด้วยความเป็นชุมชนเมืองที่ไม่เหมาะกับการใช้โคมลอย โดยมีการจัดงานอย่างครึกครื้นทั้งแสงสี การจัดประกวด และความบันเทิงตระการตา สถานที่ที่นิยมจัดงาน อาทิ วัดวาอารามริมแม่น้ำ  และสะพานต่าง ๆ เป็นต้น


ประเพณีลอยกระทงภาคใต้
สำหรับในภาคใต้นั้น ในสมัยก่อนไม่ได้มีการกำหนดในช่วงวันเพ็ญ เดือนสิบสอง แต่เป็นการทำแพบรรจุอาหารแล้วลอยเพื่อสะเดาะเคราะห์ ปัดสิ่งร้ายเรื่องโรคภัยไข้เจ็บ ตามความเชื่อของคนท้องถิ่นนั่นเอง


ความเชื่อและความสำคัญอื่น เกี่ยวกับการลอยกระทง นอกจากเป็นประเพณีที่งดงามแล้ว การลอยกระทงในปัจจุบันถือเป็นการรักษาวัฒนธรรมประเพณีโบราณเอาไว้ให้คงอยู่กับลูกหลาน ส่งเสริมการท่องเที่ยวให้กับประเทศ และสำหรับบุคคลทั่วไปนั้น ยังได้ใช้ทักษะการสร้างสรรค์กระทงจากการออกแบบและลงมือทำภายใต้วัสดุและภูมิปัญญาแบบไทย ๆ  และที่สำคัญที่สุด เพื่อให้ประเพณีนี้ยังคงอยู่คู่กับคนไทยไปทุกยุคสมัย ก็คือการช่วยการรักษาแม่น้ำลำคลอง ที่ช่วยหล่อเลี้ยงชีวิตและความเป็นอยู่ของพวกเราทุกคนเอาไว้


ติดตามเรื่องน่ารู้วันสำคัญของประเทศไทยแบบนี้กันได้ที่ บล็อกเล่าเก้าสิบ พร้อมพบกับเรื่องเคล็ดลับในบ้าน และสูตรอร่อย สำหรับคุณและครอบครัวนะคะ
View21.8K
บล็อกด้านบนมีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่?

คัดลอกลิงก์เรียบร้อย